Hoe u als mkb-ondernemer grip houdt op bedrijfswaarde bij hoge rente en krappe marges

Ik merk in gesprekken met ondernemers dat “druk” tegenwoordig zelden nog over één onderwerp gaat. Het is tegelijk: hogere rente op financiering, stijgende kosten in de keten, personeel dat schaars blijft en klanten die strenger onderhandelen. En precies in die mix gebeurt iets verraderlijks: de dagelijkse keuzes die u maakt om de maand door te komen, kunnen ongemerkt de waarde van uw bedrijf aantasten of juist versterken.

In 2026 kijken financiers en kopers met een andere bril naar het MKB. Niet alleen groei telt, maar vooral de kwaliteit van de kasstromen, de beheersbaarheid van risico’s en de mate waarin het bedrijf ook zonder u kan draaien. Wie daar nu grip op krijgt, houdt niet alleen rust in de operatie, maar bouwt ook aan een stevigere onderhandelingspositie bij verkoop, herfinanciering of een aandeelhoudersdiscussie.

Waarom hoge rente direct in uw waardering terugkomt

Een onderneming waarderen is in de kern een vertaalslag van toekomstige geldstromen naar vandaag. Als rente stijgt, stijgt meestal ook het rendement dat een koper of financier eist. Dat werkt als een zwaardere “korting” op toekomstige cashflows. De impact van stijgende financieringskosten op de bedrijfswaarde is daarom vaak groter dan ondernemers verwachten, zeker bij bedrijven met:

• veel werkkapitaalbeslag (voorraad, debiteuren)
• lage prijsmacht en dunne marges
• projectmatige omzet met pieken en dalen
• relatief hoge schulden of herfinancieringsdruk

Bij een waardebepaling in een periode van hoge rente wordt dus kritischer gekeken naar stabiliteit en voorspelbaarheid. Dat is precies waarom een mkb-bedrijfswaardering bij krappe marges zo sterk leunt op risicobeperking en kasstroomdiscipline, niet op “mooie” omzetgrafieken.

Van omzet naar echte waarde: de waardedrijvers die nu het zwaarst wegen

Wie de bedrijfswaarde van een mkb-bedrijf wil berekenen, begint vaak bij een multiple of een DCF-model. Maar de uitkomst wordt in de praktijk gestuurd door een handvol waardedrijvers die in 2026 extra zwaar meetellen.

Cashflow: niet alleen hoeveel, maar hoe goed

Kopers en banken kijken minder naar winst op papier en meer naar de mate waarin cash ook echt binnenkomt en beschikbaar blijft. Cashflow-kwaliteit verhogen in het mkb betekent onder meer:

• sneller factureren en strakker debiteurenbeheer
• duidelijke afspraken over indexatie en prijsherziening
• marge per klant, product of project scherp monitoren
• voorraad en onderhanden werk realistisch waarderen en sturen
• kosten flexibiliseren waar dat kan, zonder kwaliteit te slopen

Een bedrijf met iets lagere winst maar voorspelbare, “schone” kasstromen wordt vaak hoger gewaardeerd dan een bedrijf met grillige pieken en veel correcties achteraf.

Klantconcentratie: één topklant is comfort én gevaar

Een grote klant voelt veilig, tot de inkoop ineens opnieuw aanbesteedt of de betalingstermijn verdubbelt. Klantconcentratierisico verminderen is daarom een directe hefboom op waarde. Denk aan:

• actief bouwen aan een tweede en derde omzetpijler (nieuwe segmenten, regio’s, kanalen)
• contracten met looptijd, indexatie en heldere exit-afspraken
• upsell en cross-sell bij bestaande klanten om spreiding te vergroten
• marketing en sales structureel beleggen (niet “als er tijd is”)

In waarderingsgesprekken is klantconcentratie vaak een van de eerste onderwerpen die de risicoperceptie van een koper bepaalt.

Ondernemersafhankelijkheid: als u onmisbaar bent, is dat een korting

Veel MKB’ers zijn het gezicht van kwaliteit, relatiebeheer en probleemoplossing. Dat is krachtig, maar het drukt de waarde zodra een koper denkt: “Als hij of zij wegvalt, wat koop ik dan eigenlijk?” Afhankelijkheid van de ondernemer verlagen kan heel concreet worden gemaakt:

• processen vastleggen (offertes, uitvoering, nazorg, kwaliteitscontrole)
• tweede lijn aansturen: teamleads, operationeel manager, financial controller (intern of extern)
• klantcontacten verdelen en accountmanagement formaliseren
• KPI’s en dashboards invoeren zodat sturing niet in uw hoofd zit

Dit soort stappen klinkt organisatorisch, maar het is in feite waardebouw: het maakt de cashflows minder persoonsgebonden en dus minder risicovol.

Praktische routekaart om de economische waarde te vergroten, zonder magie

De economische waarde van een mkb-onderneming verbeteren is zelden één ingreep. Het is een reeks beslissingen die samen het risicoprofiel omlaag brengen en de kasstroom betrouwbaarder maken. Een werkbare aanpak in drie rondes:

1. Maak uw “waarde-thermometer” actueel
   Laat periodiek toetsen hoe financiers en kopers naar uw cijfers en risico’s kijken. Niet pas als u wilt verkopen, maar juist wanneer u nog kunt bijsturen.
2. Kies twee verbeterhefbomen voor de komende 90 dagen
   Bijvoorbeeld: debiteuren omlaag en contractindexatie doorvoeren. Of: klantspreiding en procesdocumentatie. Klein genoeg om echt af te ronden, groot genoeg om effect te hebben.
3. Vertaal verbeteringen naar bewijs
   Kopers betalen voor aantoonbaarheid. Leg vast wat u heeft veranderd en wat het oplevert: doorlooptijden, marge per klant, churn, DSO, retouren, bezettingsgraad.

Wie dit ritme vasthoudt, merkt dat strategie optimaliseren voor een bedrijfsverkoop niet iets is dat u “later” doet. Het wordt onderdeel van normaal management, met als bonus een sterkere onderhandelingspositie.

Herfinanciering: waarde beschermen door scenario’s en convenanten te managen

Veel ondernemers komen pas in actie als de bank belt. Maar een bedrijf voorbereiden op herfinanciering begint ruim vóór de looptijd afloopt. In een krappe kredietmarkt is het verstandig om:

• een realistische liquiditeitsplanning te maken (basis, stress, worst case)
• werkkapitaalafspraken te heronderhandelen met leveranciers en klanten
• convenanten (ratio’s, zekerheden, aflossingsstructuur) proactief te bespreken
• alternatieve financiers te verkennen als back-up, zodat u keuze houdt

Bij MKBedrijfswaarde zien we dat ondernemers die vroegtijdig de financierbaarheid onderbouwen, niet alleen betere voorwaarden krijgen, maar vaak ook rust creëren richting personeel en leveranciers.

Wilt u snel een eerste indicatie van mogelijkheden? Dan kunt u de financieringscheck invullen.

Wanneer een specialist het verschil maakt (en wat u dan krijgt)

Een waardebepaling is meer dan een rekenmodel. Zeker bij een waardebepaling van een onderneming in tijden van hoge rente draait het om interpretatie: welke risico’s wegen echt, welke verbeteringen zijn geloofwaardig, en hoe vertaalt dat zich naar waarde en financierbaarheid?

Als waardebepalingsspecialist voor het mkb werkt MKBedrijfswaarde vanuit ervaring in bedrijfsoverdrachten, financiering en herstructurering. Dat betekent dat we niet alleen de waarde bepalen, maar ook terugredeneren: welke knoppen kunt u als ondernemer bedienen om de uitkomst te verbeteren, zonder de operatie te ontregelen?

Voor verdieping over methodiek en aanpak vindt u meer informatie op onze pagina over waardebepaling.

Belangrijk: laat u niet verleiden tot sturen op één getal. De beste waardeverhoging ontstaat vaak uit het verlagen van risico’s die een koper direct voelt, zoals klantconcentratie, onduidelijke cashflow en afhankelijkheid van één persoon.

Een korte reality check voor uw volgende directie-overleg

Als u komende week één uur vrijmaakt, gebruik dan deze vragen als startpunt:

• Welke klanten bepalen samen meer dan de helft van onze omzet, en wat is plan B als er één wegvalt?
• Waar zit onze cash “vast”, en welke afspraak kunnen we morgen al aanscherpen?
• Welke taken kunnen we in drie maanden overdraagbaar maken, zodat het bedrijf minder om mij draait?
• Wat is het verhaal achter onze cijfers, en kunnen we dat met bewijs onderbouwen?

Dit soort vragen brengen de waardedrijvers van uw mkb-bedrijf snel in beeld en maken het makkelijker om keuzes te prioriteren.

Afsluiting: waarde is een resultaat van discipline, niet van timing

Hoge rente en dunne marges maken ondernemen scherper, maar ook eerlijker: bedrijven met sterke kasstromen, beperkt risico en een overdraagbare organisatie worden in 2026 beter beloond. Wie nu structureel werkt aan cashflowkwaliteit, spreiding in klanten en minder ondernemersafhankelijkheid, houdt grip op de waarde, zelfs als de markt tegenzit.

Wilt u weten waar uw grootste waardelek zit, of juist waar uw snelste waardekans ligt? Neem dan contact op met MKBedrijfswaarde via de contactpagina of mail naar t.vanderhoff@mk-bedrijfswaarde.nl. Dan kijken we samen naar een waardering die niet alleen een uitkomst geeft, maar ook een concreet verbeterpad.

Ontvang gratis offertes voor Jouw project Vraag snel en eenvoudig offertes aan bij betrouwbare bedrijven. Gratis en vrijblijvend!